Materiał edukacyjny
Opcje CALL i PUT
w 2 minuty
Dwa najprostsze instrumenty pochodne — wyjaśnione bez żargonu
FOCUS FIZ Caspar
Aktywne zarządzanie ryzykiem portfela
↑
Opcja CALL
prawo do kupna akcji
Cena wykonania
100 zł
Premia (koszt)
−5 zł
Break-even
105 zł
zarabiasz gdy akcja drożeje powyżej 105 zł (cena wykonania + premia)
↓
Opcja PUT
prawo do sprzedaży akcji
Cena wykonania
100 zł
Premia (koszt)
−5 zł
Break-even
95 zł
zarabiasz gdy akcja tanieje poniżej 95 zł (cena wykonania − premia)
Skąd się bierze cena opcji?
Premia odzwierciedla prawdopodobieństwo skorzystania z prawa. Za opcję z 80% szansą realizacji zapłacisz wielokrotnie więcej niż za tę z szansą 10%. Im bliżej cena rynkowa do ceny wykonania — i im więcej czasu do wygaśnięcia — tym opcja droższa.
Kiedy kupować? Gdy jest spokój
Cena opcji rośnie wraz ze zmiennością rynku. W czasie paniki i spadków opcje są najdroższe — to zbyt późno na zakup zabezpieczenia. Optymalny moment to spokój na rynkach, gdy zmienność jest niska, a inwestorzy nie spodziewają się turbulencji.
Słowniczek pojęć
Premia (koszt opcji)
Cena, którą płacisz za prawo — i jednocześnie twoja maksymalna możliwa strata
Break-even (próg rentowności)
CALL: cena wykonania + premia · PUT: cena wykonania − premia
Asymetria ryzyka
Strata ograniczona do premii, zysk potencjalnie wielokrotnie wyższy
Zmienność (volatility)
Kluczowy czynnik ceny opcji — rośnie w okresach stresu i niepewności rynkowej
| CALL — prawo do kupna | PUT — prawo do sprzedaży | |
|---|---|---|
| Zarabiasz gdy | akcja drożeje ↑ | akcja tanieje ↓ |
| Próg rentowności | cena wykonania + premia np. 100 + 5 = 105 zł |
cena wykonania − premia np. 100 − 5 = 95 zł |
| Maksymalna strata | zapłacona premia (5 zł) | zapłacona premia (5 zł) |
| Maksymalny zysk | nieograniczony | gdy akcja spada do 0 zł |
| Najlepszy moment zakupu | niska zmienność rynkowa — gdy panuje spokój | |